အၾကမ္းဖက္သမားေတြနဲ႕ ၀ါဒျဖန္႕သူေတြကို တန္ျပန္တုိက္စစ္ဆင္မယ့္ လူမႈကြန္ရက္လုပ္ငန္းၾကီးမ်ား

0
1447

အၾကမ္းဖက္သမားေတြနဲ႕ အတုိက္အခံအုပ္စုေတြဟာ သူတို႕ရဲ႕ႏုိင္ငံေရးလႈပ္ရွားမႈအတြက္ သတင္းအမွားေတြကို Facebook ၊ Twitter နဲ႕ YouTube စတဲ့ လူမႈကြန္ရက္ platform ေတြမွာ ၀ါဒျဖန္႕ေနၾကတယ္လို႕ US Senate panel မွာ ၾကားခဲ့ပါတယ္။

Islamic State ၊ Al Qaeda နဲ႕ အျခားသူေတြကေတာ့ bot ေတြနဲ႕ အျခားေသာနည္းလမ္းေတြကို အသံုးျပဳျပီး သူတို႕ကို တားဆီးထားတဲ့ AI ေတြနဲ႕ algorithm ေတြကို တုိက္ခိုက္ေနၾကပါတယ္။

ဒါေပမယ့္ လူမႈကြန္ရက္ေတြကလည္း ဒီကိစၥကို တန္ျပန္တုိက္ခိုက္ေတာ့မွာပါ။ ဒီလိုမ်ိဳး ၀ါဒျဖန္႕မႈေတြေၾကာင့္ သူတို႕ platform ကို အသံုးျပဳေနတဲ့သူေတြအတြက္ ျပင္းထန္တဲ့မက္ေဆ့ခ်္အလြဲေတြရရွိျခင္းမွ ကာကြယ္ႏုိင္ေအာင္ လုပ္ေဆာင္သြားမွာပါ။

Facebook ကေတာ့ ဒီအပုိင္းမွာ အေတာ္ေလးရင္းႏွီးျမွဳပ္ႏွံထားတယ္လို႕ ဆိုပါတယ္။

“အၾကမ္းဖက္လာသူေတြကို တုိက္ခိုက္မယ့္အဓိကအခ်က္ကေတာ့ ျပင္းထန္တဲ့လုပ္ရပ္ေတြ ျဖစ္ေပၚေအာင္ တြန္းအားေပးေနတဲ့ သတင္းေတြကို တားဆီးျခင္းပဲျဖစ္တယ္လို႕ ယံုၾကည္ပါတယ္” လို႕ Facebook ရဲ႕ ကမာၻ႕ႏုိင္ငံေရးစီမံဌာနရဲ႕ေခါင္းေဆာင္ Monika Bickert က ေျပာခဲ့တာ ျဖစ္ပါတယ္။

“ဒါေၾကာင့္ သတင္းေတြကို ေခ်ပဖို႕အတြက္ လုပ္ေဆာင္ခ်က္အမ်ိဳးမ်ိဳးကို ေထာက္ပံ့သြားမွာ ျဖစ္ပါတယ္။”

Google ကေတာ့ YouTube မွာ Redirect Method ဆိုတဲ့ စနစ္အသံုးျပဳထားေၾကာင္း၊ အဲဒီစနစ္ဟာ video content ေတြကို အၾကမ္းဖက္သတင္းေတြနဲ႕ အၾကမ္းဖက္မက္ေဆ့ခ်္ေတြပါ၀င္တဲ့ ဗြီဒီယိုေတြကို လူအမ်ားဆီမေရာက္ေအာင္ လမ္းလႊဲေပးထားႏုိင္တယ္လို႕ ဆိုပါတယ္။

Senate ေကာ္မတီကေတာ့ platform အေသးေလးေတြနဲ႕ မက္ေဆ့ခ်္ေပးပို႕တဲ့ app ေတြကို ကုဒ္ဖြက္ျပီးေတာ့ ႏုိင္ငံေရးအတြက္ အသံုးျပဳမႈနည္းေအာင္ လုပ္ေဆာင္ဖုိ႕ ေျပာလိုက္ပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ အဲဒီဟာေလးေတြက Facebook နဲ႕ YouTube တို႕ေလာက္ အသံုးမမ်ားၾကပါဘူး။

ဒါေပမယ့္လည္း လူမႈကြန္ရက္လုပ္ငန္းၾကီးေတြကေတာ့ Senate စီးပြားေရးေကာ္မတီမွာ အၾကမ္းဖက္ပို႕စ္ေတြကို ရွင္းလင္းဖို႕အတြက္ AI နဲ႕ algorithm ေတြကို ဆက္လက္တုိးျမွင့္သြားမယ္လို႕ ေျပာၾကားခဲ့ပါတယ္။

အဓိကအေရးပါေနတာကေတာ့ အမည္မသိအေကာင့္ သံုးစြဲႏုိင္ျခင္းပါပဲ။ ဒါေၾကာင့္ အစိုးရကိုတိုက္ခုိက္တဲ့ပံုစံမ်ိဳး၊ တခုခုကို တိုက္ခိုက္တဲ့ပံုစံမ်ိဳးေတြ လုပ္ေဆာင္ႏုိင္ေစျပီးေတာ့ အၾကမ္းဖက္သူေတြကို စြမ္းအားေတြျမွင့္ေပးလိုက္သလို ျဖစ္ေနပါတယ္။

“အဲဒီ platform ေတြဟာ ျပစ္မႈက်ဴးလြန္သူေတြအတြက္ တုိက္ခိုက္ဖို႕၊ အႏၱရာယ္ေပးႏုိင္ဖို႕အတြက္ နည္းလမ္းအသစ္ေတြနဲ႕ အက်ိဳးရွိတဲ့နည္းလမ္းေတြျဖစ္လာေအာင္ ဖန္တီးေပးလိုက္သလိုပါပဲ” လို႕ လူမႈကြန္ရက္ေတြရဲ႕ အၾကမ္းဖက္၀ါဒျဖန္႕ေနသူကာကြယ္ေရးဟာ မလုံေလာက္ဘူးလို႕ တင္သြင္းခဲ့သူက အခုလို ေျပာျပတာပါ။

YouTube ကေတာ့ algorithm ေတြကိုအသံုးျပဳျပီး အၾကမ္းဖက္ဗီြဒီယိုေတြ ပ်ံ႕ျခင္းကို ၉၈%ေလာက္ ကာကြယ္ထားႏုိင္တယ္လို႕ Public Policy Director Juniper Downs က ေျပာပါတယ္။

Facebook ရဲ႕ ထုတ္ကုန္ေပၚလစီနဲ႕ အၾကမ္းဖက္ဆန္႕က်င္ေရး ေခါင္းေဆာင္ျဖစ္သူ Monika Bickert ကေတာ့ Islamic State ၊ Al Qaeda တို႕နဲ႕ပတ္သတ္ေနတဲ့ အေရးအသား ၉၉%ေလာက္ကိုေတာ့ ဘယ္သူမွ report မလုပ္ခင္ ဖ်က္ပစ္ခဲ့တယ္လို႕ ဆိုပါတယ္။ တခ်ိဳ႕ျဖစ္ရပ္ေတြမွာ မတင္ရေသးခင္ကို ဖ်က္ပစ္ႏုိင္ခဲ့တယ္လုိ႕ ဆိုပါတယ္။

စီးပြားေရးေကာ္မတီရဲ႕ ဥကၠဌျဖစ္သူ Senator John Thune ကေတာ့ ဗံုးဘယ္လိုထြင္မလဲဆိုတဲ့ဗြီဒီယိုမ်ိဳးျပသျပီးေတာ့ ဂၽြန္ ၂၀၁၇ မွာ Manchester Arena ကို လူတစ္ေယာက္က တိုက္ခိုက္ခဲ့ႏုိင္တယ္လို႕ သိရပါတယ္။ YouTube က ဖ်က္ပစ္ေပမယ့္လည္း ထပ္ကာထပ္ကာတင္ခဲ့တာကို ေတြ႕ရတယ္လို႕ ဆိုပါတယ္။

“ဗြီဒီယိုကို ထပ္ကာထပ္ကာတင္တာကို ေတြ႕ခဲ့ပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ သိသိခ်င္းပဲ ျပန္ဖ်က္ခဲ့ပါတယ္” လို႕ သူကရွင္းျပပါတယ္။

Twitter ရဲ႕ တာ၀န္ရွိသူတစ္ေယာက္ျဖစ္တဲ့ Carlos Monje ကေတာ့ အၾကမ္းဖက္သမားေတြ၊ အတုိက္အခံအုပ္စုေတြကို တုိက္ခိုက္ဖို႕အတြက္ သူတို႕လုပ္ေဆာင္ခ်က္ကေတာ့ “ဒါဟာ ေၾကာင္နဲ႕ၾကြက္ဂိမ္းလိုပါပဲ။ တစ္ေယာက္ကအႏုိင္ရျပီးေတာ့ ေနာက္တစ္ေယာက္က နည္းလမ္းအသစ္နဲ႕ ထပ္စိန္ေခၚရင္ ရွံဳးသြားႏုိင္ပါတယ္။ အႏုိင္ခ်ည္းပဲရေနတာေတာ့မျဖစ္ႏုိင္ပါဘူး” လို႕ ေျပာျပပါတယ္။

Foreign Policy Research Institute မွာ ကၽြမ္းက်င္သူတစ္ေယာက္ျဖစ္တဲ့ Clint Watts ကေတာ့ လူမႈကြန္ရက္ေတြလုပ္ေဆာင္ေနတဲ့ စြမ္းအားဟာ အေတာ္ေလးေအာင္ျမင္ပါတယ္လို႕ ဆိုပါတယ္။ ဒါေပမယ့္လည္း အဲဒီလိုပို႕စ္ေတြကေတာ့ သိသိသာသာက်န္ရွိေနဆဲပါပဲ။

“လူမႈကြန္ရက္လုပ္ငန္းေတြအေနနဲ႕ ဒီလုပ္ရပ္ကို တုိကခိုက္ဖို႕အတြက္လုပ္ေဆာင္ရမွာပါ။ အေၾကာင္းကေတာ့ သူတို႕ဟာ ဆိုးရြားတဲ့လုပ္ငန္ေးတြကိုလုပ္ေဆာင္ဖို႕အတြက္ နည္းပညာအေပၚမွာ အေတာ္ေလးမွီခိုေနလို႕ပါပဲ။ AI နဲ႕ machine learning ဟာ ဒီလိုလုပ္ေဆာင္မႈေတြကို ရွင္းလင္းတဲ့ေနရာမွာ အေတာ္ေလးကူညီေပးႏုိင္ပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ လာမယ့္အနာဂတ္မွာ မျမင္ဖူးတဲ့အရာေတြနဲ႕လည္း ေတြ႕ၾကံဳလာႏုိင္ပါတယ္။”

မႏွစ္ကတုန္းက Google ၊ Facebook, ၊ Twitter နဲ႕ Microsoft တို႕ဟာ အၾကမ္းဖက္မႈေတြကို မွ်ေ၀ေနျခင္းကို အတူတူ ban ခဲ့ၾကပါတယ္။

သူတို႕အားလံုးဟာ အမည္မသိအေကာင့္နဲ႕ ပိုင္ရွင္လြဲေနတဲ့ အေကာင့္ေတြ ရွိေနဆဲပါပဲ။ ဒီကိစၥဟာ အေတာ္ေလး စိန္ေခၚေနတဲ့အရာ ျဖစ္ပါတယ္။

“လူမႈကြန္ရက္အေကာင့္ေတြမွာ ဘယ္သူမွန္းမသိျဖစ္ေနျခင္းဟာ တရားမမွ်တမႈကို ျဖစ္ေစပါတယ္။ အခ်ိန္ၾကာလာမယ္ဆိုရင္ေတာ့ ဒီလိုဘယ္သူမွန္းမသိျခင္းဟာ ဟက္ကာ၊ အၾကမ္းဖက္သူေတြနဲ႕ အာဏာရွိသူေတြကို အမ်ားျပည္သူအတြက္ ၀ါဒျဖန္႕တဲ့ေနရာမွာ အားေပးအားေျမွာက္ျပဳသလုိ ျဖစ္ေနပါတယ္။”

Monje ကေတာ့ Twitter ဟာ အေကာင္းေပါင္း ၃၀၀မီလ်ံရွိတဲ့အထဲကမွ ၅%ေလာက္သာ အေကာင့္တုေတြျဖစ္ႏုိင္တယ္လို႕ ယံုၾကည္ေၾကာင္း ေျပာျပပါတယ္။

“သူတို႕ေတြ ျပန္လာေနပါျပီ။ တစ္ပတ္ကို အေကာင့္တုေပါင္း ၄မီလ်ံေလာက္ကို အလိုအေလ်ာက္ ေတြ႕ေနရတာမို႕ ကၽြန္ေတာ္တို႕ကို စိန္ေခၚေနပါျပီ။”

Watts ကေတာ့ အၾကမ္းဖက္အုပ္စုေတြဟာ လူမႈကြန္ရက္ေတြရဲ႕ ဆင္ဆာေၾကာင့္ အေတာ္ေလးစိတ္ရွဳပ္ေနၾကျပီးေတာ့ စိတ္ထက္သန္စြာနဲ႕ ဘယ္နားက၀င္လို႕ရမလဲဆိုျပီး ဆီလိုအေပါက္ရွာေနတယ္လို႕ ဆိုပါတယ္။

“သူတို႕ ခ်ိတ္ဆက္ျပီးေတာ့ လူစုလို႕ရမယ့္ေနရာကို ရွာေဖြေနပါတယ္။ သူတို႕ဟာ တစ္ကမာၻလံုးကို ၀ါဒျဖန္႕ဖို႕အတြက္ လုပ္ေဆာင္ေနၾကပါတယ္” လို႕ Senate panel မွာ တင္ျပခဲ့ပါတယ္။

“သူတို႕ဟာ ေနရာသစ္တစ္ခုကို ရွာေဖြေနၾကျပီး အခုအခ်ိန္မွာေတာ့ မေတြ႕ၾကေသးပါဘူး။”