အီလက္ထေရာနစ္ အသံုးအေဆာင္ေတြကုိ မစြဲလမ္းေစဖုိ႔ ကေလးငယ္ေတြကုိ သင္ၾကားေပးရမယ့္ အခ်က္ (၈) ခ်က္

0
630

 

ယေန႕ေခတ္ကေလးငယ္မ်ားဟာ ကြန္ပ်ဴတာမ်ား၊ စမတ္ဖုန္းမ်ား၊ Tablet မ်ားႏွင့္ငယ္စဥ္ကတည္းကပင္ ရင္းႏွီးကၽြမ္း၀င္လာၾကပါတယ္။ ဒီအေရးကိစၥဟာ မိဘမ်ား၊ ကေလးအထူးကုမ်ား၊ ႏွင့္ အီလက္ထေရာနစ္ပစၥည္း အလြန္အကၽြံအသံုးျပဳျခင္း၏ ေနာက္ဆက္တြဲဆိုးက်ဳိးမ်ားကို ေဟာေျပာေနသည့္ စိတ္ပညာရွင္မ်ားအတြက္ စဥ္းစားစရာကိစၥျဖစ္လာပါတယ္။ ကၽြႏု္ပ္တို႕ကေလးမ်ားကို ဘယ္လုိကာကြယ္ၾကမလဲ။

ေနာက္ေဖာ္ျပပါအခ်က္၈ခ်က္ကေတာ့ သင္ေရာသင့္ကေလးအတြက္ပါအေထာက္အကူျဖစ္ေစမည့္ ဒီဂ်စ္တယ္အသံုးအေဆာင္မ်ားႏွင့္  သင့္တင့္မွ်တစြာအသံုးျပဳႏိုင္ေရးနည္းလမ္း ၈သြယ္ပဲျဖစ္ပါတယ္။

၈. သင့္ကေလးအတြက္ အီလက္ထေရာနစ္ပစၥည္းအသံုးျပဳခ်ိန္ကိုသတ္မွတ္ထားပါ။

        ကေလးတစ္ဦး ရုပ္ျမင္သံၾကားၾကည့္ရႈသည့္ ၊ ဒီဂ်စ္တယ္အသံုးအေဆာင္ပစၥည္းတစ္ခုအသံုးျပဳသည့္ အခ်ိန္ပမာဏဟာ သူ႕ရဲ႕အသက္အရြယ္အေပၚမူတည္ပါတယ္။ အေမရိကန္ကေလးအထူးကုအကယ္ဒမီမွ ေအာက္ေဖာ္ျပပါအတိုင္း တိုက္တြန္းထားၾကပါတယ္။

  • ေမြးကင္းစအရြယ္မွ ၁၈လသားအရြယ္
    တီဗီအပါအ၀င္မည္သည့္ အီလက္ထေရာနစ္အသံုးအေဆာင္ကိုမွမသံုးပါေစနဲ႕။ အဘိုးအဘြား၊ ေဆြမ်ဳိးမ်ားႏွင့္ ေတြ႕ဆံုႏိုင္ရန္ တစ္ခါတေလ Skype အသံုးျပဳျခင္းမ်ိဳးေလာက္သာျပဳလုုပ္ပါ။
  • အသက္ ၂ႏွစ္မွ ၅ႏွစ္အရြယ္
    တစ္ေန႕အတြင္း စမတ္ဖုန္း၊ တီဗီ၊ ကြန္ပ်ဴတာအသံုးျပဳခ်ိန္ ၁နာရီထက္မပိုပါေစနဲ႕။
  • အသက္၆ႏွစ္ႏွင့္အထက္အရြယ္
    ကၽြမ္းက်င္သူမ်ားကေတာ့ တစ္ေန႕လ်င္၂နာရီသာ အီလက္ထေရာနစ္အသံုးအေဆာင္မ်ားကို အသံုးျပဳေစပါတယ္။ ထိုသို႕အသံုးျပဳျခင္းမ်ားေၾကာင့္ အိပ္ခ်ိန္၊ ကိုယ္လက္လႈပ္ရွားျပဳလုပ္ခ်ိန္ ႏွင့္အ အျခားေသာသင့္ကေလး၏ က်န္းမာေရးဖြံ႕ျဖိဳးေစမည့္ လုပ္ငန္းေဆာင္တာျပဳလုပ္ခ်ိန္မ်ားကုိ မေလ်ာ့နည္းေစပါႏွင့္

၇. မပိတ္ပင္ပါႏွင့္ – အျခားေသာေရြးခ်ယ္စရာအၾကံျပဳပါ။

        “တစ္ျခားတစ္ခုခုသြားလုပ္”ဟုတိုက္ရုိက္ေျပာဆိုကာ စမတ္ဖုန္း၊ ကြန္ပ်ဴတာမ်ားကို ဆြဲယူပစ္လိုက္ျခင္းဟာ ပဋိပကၡတစ္ခုျဖစ္ေစရန္ ဦးတည္သြားေစပါတယ္။ ထိုသို႕မဟုတ္ဘဲ အသက္အရြယ္၊ အက်င့္စရိုက္အေပၚမူတည္၍ စိတ္၀င္စားဖြယ္ အစားထိုးနည္းလမ္းမ်ားျဖစ္သည့္ အားကစားျပဳလုပ္ျခင္း၊ ေတာင္တက္ျခင္း၊ ပန္းခ်ီေရးဆြဲျခင္း၊ စာဖတ္ျခင္း၊ ဖခင္ျဖစ္သူႏွင့္ငါးမွ်ားျခင္းမ်ားကို ေရြးခ်ယ္ျပဳလုပ္ခြင့္ေပးပါ။

၆.ေ႔ရွေဆာင္လမ္းျပျဖစ္ပါေစ

        ကေလးငယ္မ်ားဟာ သူတို႕ရဲ႕မိဘေတြရဲ႕အျပဳအမူေတြကို အတုခိုးေလ့လာျပဳလုပ္ေလ့ရွိပါတယ္။ မိခင္မွ စာဖတ္ျပေနလ်င္ အဆိုပါကေလးငယ္စာအုပ္ဖတ္ခ်င္လာႏိုင္သည့္အေလ့အက်င့္ ျဖစ္လာႏိုင္ျပီး မိခင္မွတစ္ခ်ိန္လံုးဖုန္းသံုးျပေနျခင္းထက္ ပိုမိုအေထာက္အကူျဖစ္ေစမွာပါ။

သင္အီလက္ထေရာနစ္အသံုးအေဆာင္အေပၚ သံုးစြဲမႈမ်ားကိုျပန္လည္ဆန္းစစ္ၾကည့္ပါ။ အဲဒီအတြက္ သင္ဘယ္ေလာက္ထိအခ်ိန္ကုန္ဆံုးထားသလဲ။ သင့္ရဲ႕ e-mail ေတြ၊ Update ေတြ၊ သတင္းေတြကို ဘယ္လိုစစ္ၾကည့္ေလ့ရွိသလဲ။ အင္တာနက္ႏွင့္ ဒီဂ်စ္တယ္စက္ပစၥည္းမ်ားမွကင္းလြတ္သည့္ေန႕ရက္ ဘယ္ေလာက္ရွိသလဲ။

၅.နည္းမွန္လမ္းမွန္ျဖင့္ ဒီဂ်စ္တယ္ကမာၻၾကီးသို႕ လမ္းျပေပးပါ။

        အင္တာနက္ဆိုသည္မွာ ေဖ်ာ္ေျဖေရးသက္သက္မဟုတ္ဘဲ သတင္းအခ်က္အလက္မ်ား၊ ဗဟုသုတမ်ား စုေ၀းေနသည့္အသိုက္အျမံဳၾကီးျဖစ္ေၾကာင္း သင့္ကေလးမ်ားကို ညႊန္ၾကားျပသေပးပါ။ သင့္ကေလး၏ စူးစမ္းလိုစိတ္၊ ေမးခြန္းေမးလိုစိတ္မ်ားကို အားေပးပါ။ သင့္အေတြ႕အၾကံဳမ်ားကို မွ်ေ၀အေျဖေပးႏိုင္ရန္ အသင့္ျပင္ထားပါ။

၄. မိမိရင္ေသြးစိတ္၀င္စားေနသည့္အေၾကာင္းအရာမ်ားကို သတိထားေစာင့္ၾကည့္ပါ။

        အသက္၉ႏွစ္ႏွင့္အထက္ေရာက္သည္အထိ ကေလးတစ္ေယာက္၏ အင္တာနက္သံုးစြဲခြင့္ကို မိဘမ်ားမွ ထိန္းညိွေပးရမွာပဲျဖစ္ပါတယ္။ သင့္ကေလးငယ္ကိုဘက္စံုဖြံ႕ျဖဳိးလာေစမည့္ ၀က္ဆိုက္မ်ား၊ ပညာေရးအစီအစဥ္မ်ားကို ဦးစားေပးထားတာ အေကာင္းဆုံုးပါပဲ။

သင့္အေနနဲ႕ ၀က္ဆုိက္မ်ားသို႕သင့္ကေလးအသံုးျပဳျခင္းကို ကန္႕သတ္ႏုိင္ေစမည့္ “Parent Control” လုပ္ေဆာင္ခ်က္ကို သြားေရာက္ၾကည့္ရႈေလ့လာသင့္ပါတယ္။

၃. အင္တာနက္ႏွင့္ ဒီဂ်စ္တယ္စက္ပစၥည္းမ်ားကင္းမဲ့ဇုန္သတ္မွတ္ေပးထားပါ။

        အင္တာနက္ႏွင့္ ဒီဂ်စ္တယ္စက္ပစၥည္းမ်ား အျမဲတမ္းအသံုးမျပဳရမည့္ ေနရာမ်ား (ဥပမာ- အိပ္ခန္း၊ ကေလး၏အိပ္ခန္း) ႏွင့္ အခ်ိန္မ်ား(မိသားစုထမင္းစားခ်ိန္၊ ပတ္၀န္းက်င္အတြက္အခ်ိန္ေပးခ်ိန္) သတ္မွတ္ထားပါ။ သင့္ကေလးငယ္၏အခန္းထဲတြင္ ကြန္ပ်ဴတာမထားပါႏွင့္။ အိပ္ခန္းထဲ၊ ထမင္းစားခန္းထဲသုိ႕ ဖုန္းမ်ား၊ Tablet မ်ားယူေဆာင္မလာရန္ နားလည္ေအာင္သင္ျပေပးပါ။ ကေလးအထူးကုဆရာ၀န္မ်ားကေတာ့ အိပ္ခ်ိန္မတိုင္မီ တစ္နာရီအတြင္း ဒီဂ်စ္တယ္စက္ပစၥည္းမ်ားကိုအသံုးမျပဳရန္ ေဆာ္ၾသထားပါတယ္။

၂.အင္တာနက္အသံုးျပဳနည္းစနစ္မ်ားကိုသင့္ကေလးငယ္အားရွင္းျပေပးျပီး အမွားမျဖစ္ရန္လမ္းျပေပးပါ။

        သင့္ကေလးငယ္ အသက္၁၂ႏွစ္အရြယ္မေရာက္ေသးခင္အခ်ိန္ထိ Social Media Network မ်ားကိုအသံုးမျပဳေစတာပိုေကာင္းပါတယ္။ ဆယ္ေက်ာ္သက္အရြယ္လူငယ္တစ္ေယာက္အတြက္ကေတာ့ သူ႕ကိုုယ္သူနားလည္ဖို႕ရန္ႏွင့္ လူအမ်ားၾကားမွာ လူရာ၀င္ရန္ ေလ့လာရမည့္အခ်ိန္ျဖစ္ေသာေၾကာင့့္ Social Media အသံုးျပဳျခင္းဟာ အေရးပါသည့္အရာတစ္ခုလည္းျဖစ္လာႏိုင္ပါတယ္။

အေရးၾကီးတာကေတာ့ အနီးနားေတြေစာင့္ၾကည့္ေပးေနျပီး အြန္လိုင္းေလာက၏ သေဘာသဘာ၀မ်ားကို နားလည္သေဘာေပါက္ေစရန္ ကူညီေပးရပါမည္။ သို႕ေသာ္လည္း သင့္ကေလး၏ Social Network ၏ Friend List တြင္သင္မပါ၀င္ပါေစနဲ႕။ အထူးသျဖင့္သင့္ကေလး၏ Post မ်ား၊ ဓာတ္ပုံမ်ားေအာက္တြင္ Comment မ်ားေရးသားျခင္း လံုး၀မျပဳလုပ္ပါနဲ႕။ သင့္ကေလးတြင္လည္း ကိုယ္ေရးကိုယ္တာ လြတ္လပ္ခြင့္ရွိတာကို အမွတ္ရထားပါ။

၁. အႏၱရာယ္မ်ားႏွင့္ပတ္သက္ျပီး သင့္ကေလးကိုသတိေပးျပသထားပါ။

        သင့့္ရဲ႕ဦးေဆာင္မႈေအာက္တြင္မဟုတ္ဘဲ သင့္ကေလးအားအင္တာနက္အသံုးျပဳခြင့္ ေပးလိုက္ျပီဆိုပါက အင္တာနက္အသံုးျပဳျခင္းမွ အႏၱရာယ္မ်ားအေၾကာင္းကို သူသိထားဖို႕လိုအပ္ပါတယ္။ ေအာက္ပါအခ်က္မ်ားကို ေသခ်ာရွင္းျပေပးထားပါ။

  • အင္တာနက္မွအႏိုင္က်င့္ေစာ္ကားမႈမ်ားအား မည္သို႕တံုျပန္မလဲ
  • Privacy Settings မ်ားကိုဘယ္လို၊ ဘာေၾကာင့္ျပင္ဆင္ထိန္းညိွရမလဲ
  • ကိုယ္ေရးကိုုယ္တာအခ်က္အလက္မ်ားအား လူတိုင္းကိုသိခြင့္ေပးျခင္း၏ ေနာက္ဆက္တြဲအႏၱရာယ္္အက်ဳိးဆက္မ်ား
  • အျခားသူမ်ား၏ကိုယ္ပိုင္အေရးအသားမ်ား၊ ဖန္တီးမႈမ်ားကို Download ရယူျခင္း

မိမိတို႕အင္တာနက္ေပၚတြင္ တင္လိုက္သမွ်အရာအားလံုးဟာ Public Domain သို႕၀င္ေရာက္သြားမွာျဖစ္ျပီး အဲဒီမွာပဲ အျမဲတမ္းရွိေနမယ္ဆိုတာကို သင့္ကေလးအားေျပာျပထားပါ။ အင္တာနက္ေပၚတြင္ေတြ႕ရွိသမွ်အရာအားလံုးကုိ ဂရုစိုက္သတိထားရပါမယ္။ ေနာက္ဆံုးအေနနဲ႕ ျပႆနာတစ္ခုခုျဖစ္ပါက သင့္ဆီကိုမေၾကာက္မရြံ႕ေစဘဲ ခ်ည္းကပ္အကူအညီေတာင္းခံေစရန္ အျမဲတမ္းလမ္းဖြင့္ထားေပးပါ။

Notes:

ေခတ္သစ္နည္းပညာမ်ားဟာ အႏၱရာယ္ရွိႏိုင္ေပမယ့္ သင့္ကေလးငယ္မ်ားကို ထိုအရာမ်ားႏွင့္ လံုး၀ခြဲထုတ္မထားပါနဲ႕။ ဘယ္လိုပဲျဖစ္ျဖစ္ ေခတ္နည္းပညာမ်ားဟာ ေလ့လာခ်င္စရာမ်ားစြာႏွင့္ျပည့္ႏွက္ေနသည့္ ဗဟုသုတအရင္းအျမစ္တစ္ခုၾကီးျဖစ္ျပီး တီထြင္ဖန္တီးႏိုင္စြမ္းကို ထြန္းညိွေပးႏိုင္မွာျဖစ္ပါတယ္။ သင့္ကေလးငယ္အတြက္ ဒီပစၥည္းေလးေတြကိုၾကည့္လိုက္ပါဦး — Portable Movie Theater ႏွင့္ “အေမ” ဟုပါ၀င္သည့္ LEGO iPad လက္ကိုင္ေလးပါ။