အဆ ၅၀၀၀ အထိ ျမန္ဆန္ႏႈန္းျမင့္တက္လာေစမယ့္ ကြင္တမ္ကြန္ပ်ဴတာ

0
1840

မသိရင္ မီးဆိုင္းလိုလို၊ ေအာက္ေျခမွာ ဆလင္ဒါပံုစံစတီးတုိင္ေလး၊ tube နဲ႕ ၀ိုင္ယာေတြ သပြက္အူလိုရွဳပ္ေထြးေနတဲ့ပံုစံက ထူးထူးဆန္းဆန္းပါပဲ။

သူဟာ တည္ေဆာက္ခဲ့သမွ်ထဲမွာ ေခတ္အမီဆံုး quantum computer ပဲ ျဖစ္ပါတယ္။ processor အတြင္းထဲမွာေတာ့ 50 quantum bits ဒါမွမဟုတ္ qubits ပါ၀င္တဲ့အတြက္ တဆင့္ခ်င္းတုိးတက္လာတယ္လို႕ ဆိုႏုိင္ပါတယ္။ သတင္းအခ်က္အလက္ေတြကုိ 1 and 0 စီးရီးအလိုက္ သိုေလွာင္သိမ္းဆည္းျခင္းက ပံုမွန္ပဲျဖစ္ပါတယ္။ Qubits ကေတာ့ တစ္ခ်ိန္တည္းမွာပဲ တန္ဖိုးႏွစ္ခုစလံုးကို ကိုယ္စားျပဳႏုိင္တဲ့အတြက္ quantum computer တစ္လ့ုးဟာ တစ္ျပိဳင္နည္းတည္း စမ္းသပ္မႈကို ခံႏုိင္ပါတယ္။ qubits ပိုထည့္လိုက္ျခင္းအားျဖင့္ တြက္ခ်က္မႈစြမ္းအားပိုမ်ားလာမယ္ဆိုတာကေတာ့ ယံုဖို႕ခက္ခဲပါတယ္။

ျပီးခဲ့တဲ့ႏို၀င္ဘာတုန္းက IBM ဟာ ကမာၻ႕ပထမဆံုးေသာ 50-qubit quantum computer ကို ထုတ္ျပခဲ့ပါတယ္။ သူကေတာ့ ဓါတ္ခြဲခန္းထဲက၊ အျဖဴေရာင္အိမ္ၾကီးထဲမွာ တည္ရွိျပီးေတာ့ ေလေအးစက္ေတြနဲ႕ သမားရိုးက်ကြန္ပ်ဴတာေတြ လုပ္ေဆာင္ေနတဲ့ အလုပ္တာ၀န္ေတြနဲ႕ algorithm ေတြကို လုပ္ေဆာင္ေနပါတယ္။ ဒီႏွစ္ CES မွာေတာ့ chip ဆီကို အခ်က္ျပစနစ္ေတြ ပို႕ေဆာင္ဖို႕အတြက္ ၀ိုင္ယာနဲ႕ tube ေတြကိုအသံုးျပဳျပီးေတာ့ စနစ္ၾကီးတစ္ခုလံုးကို ေအးေအာင္ လုပ္ေဆာင္ထားပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ သတင္းပို႕သူေတြနဲ႕ တက္ေရာက္သူေတြဟာ ဘယ္လိုအလုပ္လုပ္တယ္ဆိုတာကို သိရွိခဲ့ၾကပါတယ္။ စိန္ေခၚမႈၾကီးကေတာ့ မလိုခ်င္တဲ့ noise ေတြကို သီးျခားခြဲထုတ္ဖို႕ျဖစ္တယ္လို႕ IBM Research ဒုတိယဥကၠဌ Jeffrey Welser က ေျပာပါတယ္။ အဲဒီ Noise ေတြထဲမွာ လွ်ပ္စစ္၊ သံလိုက္နဲ႕ အပူ noise ေတြပါ၀င္ေနတဲ့အတြက္ အခန္းထဲကအပူခ်ိန္ဟာ စက္ၾကီးတစ္ခုလံုးကို သံုးမရေအာင္ လုပ္ေဆာင္ေနတာ ျဖစ္ပါတယ္။

ဒါေၾကာင့္မို႕ ပန္႕ေတြ ေရာက္လာရျခင္း ျဖစ္ပါတယ္။ အေပၚကေနေအာက္ကို 4 Kelvin ကေန 800 milliKelvin ၊ 100 milliKelvin နဲ႕ 10 milliKelvin အထိ စနစ္ၾကီးတစ္ခုလံုးကို ေအးသြားေအာင္ လုပ္ေဆာင္ထားတာပါ။ ဗူးထဲမွာေတာ့ ၁၀၀၀၀ ဒီဂရီေက်ာ္ရင္ေတာင္ ဇီးရိုးျဖစ္သြားေစပါတယ္။ ၀ုိင္ယာေတြကေတာ့ RF-frequency signal ေတြကုိ chip ဆီ သယ္ေဆာင္ေပးတာ ျဖစ္ပါတယ္။ ၀ိုင္ယာေတြကို qubits ေတြနဲ႕ ခ်ိတ္ဆက္ျပီးေတာ့ သုေတသနအဖြဲ႕လုပ္ေဆာင္လိုတဲ့ ပရိုဂရမ္ေတြကို  run ပါတယ္။ ၀ိုင္ယာေတြအသံုးျပဳထားျခင္းဟာ အပူအပါအ၀င္ အျခားေသာ noise ေတြ မပါလာေအာင္ ဒီဇိုင္းလုပ္ထားတာ ျဖစ္ပါတယ္။

လုပ္ငန္းကလူေတြအၾကံျပဳထားတာကေတာ့ 50-qubit system ဟာ “quantum supremacy” ကို ရရွိႏုိင္ပါတယ္။ ဆိုလိုတာက quantum computer ဟာ သာမန္စနစ္တစ္ခုထက္ ပုိမိုလုပ္ေဆာင္ႏုိင္ျခင္း ဒါမွမဟုတ္ မျဖစ္ႏုိင္ဘူးထင္ထားတာကို ျဖစ္ေအာင္လုပ္ႏုိင္ျခင္းေတြ ျဖစ္လာႏုိင္ပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ quantum computer ေတြဟာ အခ်ိဳ႕ေသာ algorithm ေတြနဲ႕သာ အဆင္ေျပပါတယ္။ သူတို႕ဟာ quantum chemistry ၊ material simulation ေတြနဲ႕ေတာ့ အေတာ္ေလးကိုက္ညီပါတယ္။ quantum computer ကို PowerPoint presentation အတြက္ေတာ့ သံုးလို႕မရပါဘူး။ “ကမာၻၾကီးက ဂႏၱ၀င္မဆန္ပါဘူး။ ဒါေၾကာင့္ simulation လုပ္မယ္ဆိုရင္ေတာ့ quantum computer လိုအပ္ပါတယ္” လို႕ Welser က ေျပာပါတယ္။

သုေတသီေတြဟာ quantum computer ေတြနဲ႕ စမ္းသပ္မႈေတြ လုပ္ေဆာင္ခဲ့ျပီးပါျပီ။ IBM က ပညာရွင္ေတြဟာ beryllium hydride (BeH2) ကို seven-qubit quantum processor နဲ႕ မႏွစ္က စက္တင္ဘာလမွာ simulate လုပ္ႏုိင္ခဲ့ပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ အမ်ားကိုခ်ျပႏုိင္တဲ့တခုခုကို လုပ္ေဆာင္ျပခ်င္ၾကပါတယ္။ ဒါေပမယ့္လည္း ရက္ေပါင္းမ်ားစြာကို ျဖတ္ေက်ာ္ရဦးမွာပါ။

“50 နဲ႕100 qubits ၾကားမွာဆိုရင္ေတာ့ ကၽြန္ေတာ္တို႕ ရွင္းရွင္းလင္းလင္းေျပာႏုိင္တဲ့ေနရာကို ေရာက္ပါလိမ့္မယ္။  ငါးရက္ေလာက္လုပ္ရမယ့္အလုပ္ေတြကို မိနစ္အနည္းေလာက္နဲ႕ simulate လုပ္ၾကည့္ခဲ့ပါတယ္။ အဆင့္ေတြကေတာ့ အေတာ္ေလးျမန္ဆန္လာပါတယ္။ အမ်ားျပည္သူေတြ ကိုယ္တုိင္အသံုးျပဳလို႕ရႏုိင္တဲ့ အသံုးခ်မႈေတြဆီ ေရာက္လာတဲ့တစ္ေန႕ရွိမွာပါ။ ဒါေပမယ့္ ဘယ္အခ်ိန္လဲဆိုတာ ကၽြန္ေတာ္မခန္႕မွန္းတတ္ပါဘူး” လို႕ Welser ကေျပာပါတယ္။